SAD će ubuduće pružati “ograničeniju” podršku svojim saveznicima prema novoj Nacionalnoj odbrambenoj strategiji Pentagona za 2026. godinu, dokumentu koji označava oštar zaokret u odnosu na dosadašnju politiku Washingtona, piše BBC.
Strategija predviđa da saveznici preuzmu veći dio tereta vlastite odbrane, uz smanjenu američku podršku, a istovremeno zauzima blaži ton prema tradicionalnim protivnicima poput Kine i Rusije. Pentagon pritom redefiniše prioritete: fokus američke vojske više nije Kina, nego odbrana zemlje i zapadne hemisfere.
Za razliku od Bidenove administracije, koja je Kinu nastojala odvratiti konceptom “integrisanog odvraćanja”, kombinovanjem američkih i savezničkih vojnih kapaciteta, strategija administracije Donalda Trumpa naglasak pomiče prema unutrašnjim bezbjednosnim pitanjima, prije svega zaštiti granice i borbi protiv narkotika.
Odbrana zemlje uključuje i nastojanje da SAD zadrži kontrolu nad ključnim područjima zapadne hemisfere. Dokument navodi da će Pentagon predsjedniku Trumpu pružiti “vjerodostojne opcije za garancije američkog vojnog i komercijalnog pristupa ključnom terenu od Arktika do Južne Amerike”, uključujući Grenland, Meksički zaljev (Američki zaljev) i Panamski kanal.
– Osiguraćemo da se Monroeova doktrina održi u našem vremenu – dodaje se, referirišući se na doktrinu vanjske politike iz 19. vijeka koja tvrdi da se američka sfera uticaja proteže cijelom zapadnom hemisferom.
“Ruska prijetnja je podnošljiva”
Strategija takođe daje prioritet razvoju Trumpove “Zlatne kupole”, skupog sistema odbrane američkog vazdušnog prostora. Tramp smatra da bi sistem trebao biti izgrađen na Grenlandu te da bi za njegovu realizaciju SAD morao imati suverenitet nad barem dijelom otoka, čemu se Danska izričito protivi. Prema novom dokumentu, odbrana SAD-a sada je prvi prioritet Pentagona, dok je Kina spuštena na drugo mjesto, prenosi Jutarnji.hr.
Zanimljiv je i odabir formulacija u opisu odnosa s Kinom. Strategija navodi da Washington ne nastoji “zadaviti ili poniziti” Peking, nego ga odvratiti “snagom, a ne konfrontacijom”, uz poticanje “odnosa s poštovanjem”. Cilj je, kako se navodi, uspostaviti ravnotežu snaga u Indo-Pacifiku koja bi omogućila “pristojan mir”. Za razliku od prethodnih verzija strategije, Tajvan se u dokumentu uopšte ne spominje.
Rusija se, dok rat u Ukrajini ulazi u petu godinu, spominje relativno kratko. Pentagon rusku prijetnju opisuje kao “upornu, ali podnošljivu”, naglašavajući da ona ponajprije pogađa istočne članice NATO-a, koje bi stoga trebale snositi najveći teret. U dokumentu se navodi da Moskva nije u poziciji boriti se za hegemoniju nad Evropom te da evropske članice NATO-a nadmašuju Rusiju po ekonomskom potencijalu i latentnoj vojnoj moći.
Treći prioritet strategije jeste povećanje raspodjele tereta među saveznicima, uključujući Kanadu i Meksiko u zapadnoj hemisferi te evropske države. Pentagon navodi da su saveznici predugo dopuštali SAD-u da subvenciše njihovu odbranu, ali istovremeno odbacuje tvrdnje da nova strategija označava američki zaokret prema izolacionizmu.
Evropa će se sama boriti s prijetnjama
– Ova strategija bitno se razlikuje od grandioznih strategija prošlih posthladnoratovskih administracija koje nisu imale jasan fokus na konkretne interese Amerikanaca. Ona ne miješa interese Amerikanaca s interesima ostatka svijeta – da je prijetnja osobi na drugom kraju svijeta ista kao i prijetnja Amerikancu – navodi Pentagon.
Umjesto toga, navodi se da će saveznici, posebno Evropa, “preuzeti vodstvo protiv prijetnji koje su manje ozbiljne za nas, ali više za njih”.
